işletim sistemleri

İşletim Sisteminin Tanımı

Bilgisayarların icadından bu yana işletim sistemleri muazzam bir evrim geçirdi. Her zaman bilgisayarı ve işlevlerini kullanıcılar için daha kolay hale getirme amacıyla geliştirildiler , böylece yaş veya bilgisayar becerisi ne olursa olsun herkes bunları kullanabilir.

İşletim sistemi nedir ve ne işe yarar?

İşletim sistemi, bir bilgisayarın temel yazılımıdır . Şüphesiz ki, bilgisayara komut vermenizi ve bilgisayarın bu komutları kusursuz bir şekilde tanımasını sağlayan temel bir unsurdur. Bu açıdan bakıldığında, kullanıcı ile tüm bilgisayarı oluşturan donanım arasında bir "çevirmen" veya "aracı" olduğu söylenebilir . Onun sayesinde, bileşenlerin her birini kullanabilir ve cihazın sunduğu tüm araçlara erişebilirsiniz.

Ayrıca, bu sayede bilgisayara yeni programlar yükleyerek belirli işlevleri kullanabilirsiniz. İşletim sistemi olmayan bir bilgisayar kullanmak oldukça zordur, çünkü profesyonel eğitim yoluyla edinilen ileri düzey teknik bilgi gerektirir. Mümkün olsa da, herkes bu bilgiye sahip değildir; bu nedenle işleri kolaylaştırmak için bir işletim sistemi gereklidir.

Her işletim sisteminin, mobil veya masaüstü olsun, cihazın her bir fonksiyonunun ayrı ayrı kontrol edilebildiği kendi arayüzü vardır. Bir bakıma, kullanıcının makineyle doğrudan etkileşim kurabileceği bir komuta merkezidir.

İşletim sistemlerinin tarihi ve evrimi

İşletim sistemlerinin kökenini ve evrimini anlamak için , ilk bilgisayarların işletim sistemine benzer bir şeye sahip olmadığını bilmelisiniz. Programlar BIOS'tan yükleniyordu ve çalışmak için ihtiyaç duydukları donanım üzerinde tam kontrole sahipti; bu da onları daha yavaş hale getiriyor ve aynı anda yalnızca bir program çalıştırabilecekleri anlamına geliyordu. Bu da o dönemde bilgisayarların yalnızca onları çalıştırmak için yeterli teknik bilgiye sahip profesyoneller tarafından kullanıldığı anlamına geliyordu.

İşletim sistemi kavramı, 1956 yılında IBM tarafından ortaya atıldı . IBM, bir programın çalışması bittikten sonra diğerinin çalışmasına olanak tanıyan bir yazılım geliştirdi . Bu, pek bir şeyi değiştirmedi ve o dönemde bilgisayar kullananlar için (her zaman olduğu gibi aynı profesyoneller) işi biraz daha kolaylaştırdı. Ancak bu, bugün bildiğimiz devasa ağacın büyümesini sağlayacak tohum olacaktı.

60'larda, çoklu görev, çoklu işlem ve gerçek zamanlı sistemler gibi daha gelişmiş kavramlar kullanılmaya başlandı. Bu gelişmelerle birlikte , bilgisayar içinde birden fazla işlemi kontrol etmeye olanak tanıyan ilk işletim sistemi olan UNIX doğdu ve bu sistem, günümüzde bildiğimiz modern işletim sistemlerinin geliştirileceği temel oldu.

UNIX'in doğuşuyla birlikte, bu dosya sisteminin kaynak kodunu değiştirmek için özel olarak geliştirilen C programlama dili de ortaya çıktı. Bu, daha kullanıcı dostu programların oluşturulmasına olanak sağladı ve bu da "kişisel bilgisayar" kavramının doğmasına yol açtı; çünkü artık temel bilgisayar becerilerine sahip ortalama bir kişi bilgisayar kullanabiliyordu.

80'lerde macOS, Windows ve MS-DOS gibi işletim sistemlerinin ilk sürümleri ortaya çıktı . 90'lara gelindiğinde Linux ortaya çıkmış ve bu sistemlerle bilgisayarlar televizyon veya radyo kadar yaygın hale gelmişti . İşlem gücü mikroişlemciye bağlıydı . Bugün sistemler o kadar karmaşık ki, internetle birlikte mobil ve masaüstü cihazlar insanların hayatında vazgeçilmez hale geldi.

İşletim sistemi fonksiyonları

Bir işletim sisteminin işlevleri tek bir kelimeyle özetlenebilir: yönetim. Bu, şüphesiz en uygun tanımdır, çünkü temelde bilgisayarın kaynaklarını yönetir. İşletim sistemlerinin en önemli işlevleri arasında şunlar yer alır :

CPU kaynaklarını yönetin

İşletim sistemi, sabit disk depolama alanı, RAM , ROM , işlemci performansı ve diğer bileşenler gibi CPU kaynaklarını yönetir ve denetler. Bu, her programın yalnızca çalışması için ihtiyaç duyduğu kaynakları kullanmasını sağlar ve tüm sistemin çökmesini önler.

Süreçleri yönetin

Başlattığınız her program bilgisayarınızda bir işlem çalıştırır. İşletim sistemi, doğru işleyiş için gerekli kaynakları kullanarak bu yürütmenin verimli olmasını sağlar . Ayrıca, bir işlem arızalanırsa, işletim sistemi hatanın diğer işlemleri etkilememesi için onu sonlandırmaktan sorumludur.

Süreç izinlerini yönetin

Yukarıda açıklanan işlemler, işletim sisteminin yönettiği belirli izinlerin istenmesini gerektirir. Bu işlev olmadan, her program sınırlama olmaksızın serbestçe çalışabilir ve gereğinden fazla kaynak tüketerek tüm sistem ekosisteminin bozulmasına ve tam bir kaosa yol açabilir.

Dosyaları yönet

İşletim sistemi, bilgisayarın çalışması için gerekli tüm dijital dosyaları ve üzerine kaydettiğiniz tüm verileri depolayan devasa bir kütüphane gibidir . Bu sayede, ihtiyaç duyduğunuz her an bunlara kolayca erişebilirsiniz.

İşletim sistemi türleri

İlk işletim sisteminin yaratılmasından bu yana, çeşitli görevleri giderek daha hızlı bir şekilde gerçekleştirme yetenekleri bakımından farklılık gösteren çeşitli türler geliştirilmiştir. Aşağıda, her biri hakkında bilgi edinmenizi rica ediyoruz.

Görev yönetimine göre

İşletim sistemlerini sınıflandırmanın bir yolu, gerçekleştirebildikleri görev sayısına göre yapmaktır. Bu anlamda, iki ana türümüz vardır: aynı anda yalnızca bir görevi yürütebilen tek görevli sistemler ve arka planda çalışan birçok görevle birlikte birden fazla görevi eş zamanlı olarak yürütebilen çok görevli sistemler .

Kullanıcı sayısına göre

Bu bağlamda da iki ana dosya sistemi türü vardır: tek kullanıcılı sistemler , aynı anda yalnızca bir kullanıcının programlarının çalışmasına izin verirken, çok kullanıcılı sistemler ise aynı anda birden fazla kullanıcının programlarının çalışmasına olanak tanır.

Kaynaklarını yönetme biçimlerine göre

Bu anlamda, iki ana tür vardır: aynı anda tek bir bilgisayarın kaynaklarını kullanmanıza olanak tanıyan merkezi sistemler ve aynı anda birden fazla bilgisayarın kaynaklarını kullanmanıza olanak tanıyan dağıtık sistemler . UNIX veya MS-DOS gibi sistemler merkezi sistemlerdir , Windows, Linux veya macOS ise dağıtık sistemlerdir çünkü aynı anda birden fazla bilgisayara bağlanıp kaynaklarını kullanabilirsiniz.

Yanıt süresine göre

Son olarak, işletim sistemlerini yanıt sürelerine göre sınıflandırabiliriz. Bu anlamda, veri girildiği anda her kullanıcı eylemine yanıt veren gerçek zamanlı sistemler ve bu özelliğe sahip olmayan ve komutu yürütmeden önce önceden işlem süresi gerektiren gerçek zamanlı olmayan sistemler (UNIX ve MS-DOS'ta olduğu gibi) vardır.

En çok kullanılan işletim sistemleri

İşletim sistemi (OS) kavramı o kadar yaygınlaştı ki, hem mobil hem de masaüstü cihazlar için düzinelerce işletim sistemi mevcut. Ancak bazıları diğerlerinden öne çıkıyor.

MacOS

macOS, geliştirilen ilk modern işletim sistemlerinden biriydi. İlk sürümü, çoklu görev ve çoklu kullanıcı desteği sağlamak için bazı iyileştirmelerle birlikte UNIX koduna dayanıyordu. Şu anda, bu işletim sisteminin sürümleri, en büyük kullanıcı tabanlarından ve en yüksek talepten birine sahip olarak dünyanın en güçlüleri arasında yer almaktadır.

Windows

Windows, tartışmasız dünyanın en bilinen ve en çok kullanıcıya sahip işletim sistemidir. Selefi gibi, ilk sürümü de UNIX koduna dayanıyordu, ancak dürüst olmak gerekirse, o dönemde macOS'un kendi sürümüne yaptığı iyileştirmelerin bir kopyasıydı. Bununla birlikte, o zamandan itibaren kullanıcı ihtiyaçlarına en iyi şekilde uyum sağlayan ve kendisini rakiplerinin üzerinde konumlandırmasını sağlayan işletim sistemi oldu.

Android

Android, şu anda mobil cihazlarda en yaygın kullanılan işletim sistemi olup, küresel mobil pazarında bir ölçüt konumundadır. Google tarafından satın alındıktan sonra sürekli gelişmeye devam etmiş ve artık macOS ve Windows gibi masaüstü işletim sistemleriyle bile rekabet etmektedir.

iOS

iOS, Apple'ın iPhone'larında kullanılan mobil işletim sistemidir. Çok popülerdir ve kullanıcı deneyimine verdiği büyük önemle öne çıkar; cihazlarına diğer rakip işletim sistemlerinde bulunmayan benzersiz özellikler sunar.

Linux

Son olarak, açık kaynaklı ve düzenlenebilir olması nedeniyle daha az yaygın olarak kullanılan bir işletim sistemi olan Linux var . Bu yapı, daha fazla özelleştirme olanağı sunuyor. Ancak, yeteneklerinden tam olarak yararlanmak için belirli bir düzeyde ileri düzey bilgisayar becerisi gereklidir . Bunun ötesinde, diğer işletim sistemlerinin oluşturulmasına da temel teşkil etmiştir.

İşletim sistemleri hakkında bilmeniz gereken her şey burada. Umarız size çok yardımcı olur ve bu bilgiyi, bu kategoride sizin için oluşturduğumuz eğitimlerin her birini daha iyi anlamak için kullanabilirsiniz.