İşletim sistemlerinden bahsettiğimizde, çoğu insan hemen Windows veya Linux gibi bilindik seçeneklere yönelir. Ancak, daha yakından incelenmeyi hak eden, sağlam ve büyüleyici bir ekosistem olan Berkeley Yazılım Dağıtımı (BSD) bulunmaktadır . Bu sadece basit bir klon değil, 60'lardan kalma, web'i çalıştıran sunuculardan cebimizde taşıdığımız cihazlara kadar modern bilişimin temelini atan efsanevi sistem UNIX'in doğrudan bir torunudur.
Bu sistem grubunu gerçekten özel kılan şey sadece teknik mimarisi değil, aynı zamanda açık kaynak yazılım lisanslama felsefesidir . O kadar açık ve izin vericidir ki, kamu malı sınırına yaklaşır ve hem gönüllü toplulukların hem de kurumsal devlerin, diğer copyleft lisanslarının daha katı kısıtlamaları olmadan kodu kendi ihtiyaçlarına uyarlamalarına olanak tanır. Bu esneklik, Berkeley'nin DNA'sının günümüz donanımının birçok alanında hala canlı ve iyi durumda olmasının nedenidir.
Kökeni: Meyve veren bir hukuk mücadelesi
Buraya nasıl geldiğimizi anlamak için AT&T'nin Bell Labs'ına geri dönmeliyiz. O zamanlar, Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley'nin araştırmaları için UNIX kodunu kullanmasına izin vermişlerdi. Her şey yolunda gidiyordu, ta ki AT&T işin akademik çalışmalardan daha önemli olduğuna karar verip izni geri çekene kadar; bu da oldukça absürt bir hukuki anlaşmazlığa yol açtı.
Pes etmek yerine, Berkeley'deki akademisyenler kendi versiyonlarını yaratarak BSD'yi (Berkeley System and Demand) ortaya çıkardılar. Bu proje sadece çatışmadan sağ çıkmakla kalmadı, aynı zamanda bugün doğal kabul ettiğimiz katkılarda da bulundu. İnternetin bildiğimiz şekilde çalışmasını sağlayan TCP/IP protokol paketi , Hızlı Dosya Sistemi (Fast FileSystem) ve talep üzerine sayfalama tabanlı sanal bellek yönetimi gibi gelişmelerin hepsi burada ortaya çıktı.
70'ler ve 80'ler boyunca sistem, Bill Joy tarafından gönderilen ilk 1BSD kasetlerinden, VAX mimarisi için sanal bellek içeren 3BSD gibi daha karmaşık sürümlere doğru evrim geçirdi. 80'lerin sonlarında, 4.3BSD-Tahoe portu, donanıma bağımlı kodu donanımdan bağımsız koddan ayırmada ve sistemin gelecekteki taşınabilirliğini önemli ölçüde iyileştirmede kilit rol oynadı.
Ekosistemin üç temel direği
Düzinelerce varyasyonu olmasına rağmen, üç proje ailenin çekirdeğini oluşturuyor. İlki , muhtemelen hepsinin en popüler olanı FreeBSD . Ana odak noktası yüksek performans ve kullanım kolaylığı olduğundan, web içerik sağlayıcıları ve depolama sunucuları için tercih edilen bir seçenektir. x86 ve 64 bit ARM mimarilerinde sorunsuz çalışır ve aktif katkıda bulunanların geniş tabanıyla dikkat çeker.
Ardından, aşırı taşınabilirliğe takıntılı olan NetBSD geliyor . "Elbette NetBSD çalışır" sloganı, eski bir PDA'dan NASA uzay görevlerine kadar neredeyse her türlü donanımda çalışabilme yeteneğini özetliyor. Çok çeşitli platformlarda yazılımı yönetmek için gerçek bir mühendislik harikası olan pkgsrc adlı bir paket sistemine sahiptir.
Son olarak, güvenlik ve kriptografinin en önemli öncelik olduğu OpenBSD var . 1995 yılında Theo de Raadt tarafından kurulan OpenBSD'nin kodu, sistemin "varsayılan olarak güvenli " olmasını sağlamak için titizlikle inceleniyor. Üretim makinelerinde gereksiz hizmetleri devre dışı bırakarak, son derece güvenilir güvenlik duvarları veya saldırı tespit sistemleri oluşturmak için ideal bir araç haline geliyor.
Modern türevler ve uzmanlaşmalar
Bu devlerden çok daha spesifik projeler ortaya çıktı. Örneğin, DragonFly BSD , eşzamanlılık yönetimini ve çoklu işlemeyi (SMP) yeniden yazmak için FreeBSD'nin bir çatalı olarak ortaya çıktı ve yüksek performanslı sunuculara ve işlemsel hesaplamaya yönelik yenilikçi HAMMER dosya sistemini sundu.
Daha masaüstü dostu bir şey arıyorsanız, GhostBSD ideal seçimdir. FreeBSD tabanlı olan bu dağıtım, MATE gibi ortamlar ve önceden yüklenmiş uygulamalarla "kutudan çıktığı gibi" bir deneyim sunarak kullanıcıların baştan terminalle uğraşmasına gerek kalmamasını sağlar. Benzer şekilde , çeşitli dallardan kodları bir araya getiren ve Linux'tan gelen kullanıcılara hitap etmek için Xfce kullanan MidnightBSD de mevcuttur.
Ayrıca , kurtarma ve onarım görevleri için ideal olan, USB sürücü üzerinde taşınabilir bir UNIX sistemi olarak tasarlanmış NomadBSD gibi çok özel araçlar veya dünya çapındaki şirketlerde kullanılan, FreeBSD tabanlı son derece güçlü güvenlik duvarları olan pfSense ve OPNsense gibi ağ projeleri de mevcuttur . Ağ bağlantılı depolama konusunda uzmanlaşmış TrueNAS (eski adıyla FreeNAS) veya XigmaNAS'ı da unutmamak gerekir .
BSD Lisansı ve sektör üzerindeki etkisi
GPL ve BSD Lisansı arasındaki farkı anlamak çok önemlidir. İlki "yaygın"dır ve türetilmiş çalışmaların ücretsiz kalmasını gerektirirken, BSD Lisansı izin vericidir . Bu, bir şirketin kodu alıp, değiştirip, orijinal telif hakkı bildirimini koruduğu sürece, değişikliklerini açıklamak zorunda kalmadan kapalı bir ürün olarak satabileceği anlamına gelir.
Bu özellik, Berkeley'nin DNA'sının beklenmedik yerlerde ortaya çıkmasına yol açmıştır. macOS ve iOS'un temeli olan Apple'ın Darwin çekirdeği , çok miktarda FreeBSD kodu kullanmaktadır. Benzer şekilde, PlayStation 4 ve Nintendo Switch gibi konsollar , iç süreçlerini yönetmek için bu sistemlerin varyantlarını kullanmakta ve BSD'nin istikrarının oyun endüstrisi için paha biçilmez olduğunu göstermektedir.
Hatta BSD çekirdeğini kullanmasa da paket yönetimi ve önyükleme sisteminin basitliği açısından onun felsefesini taklit eden Void Linux gibi projeler bile var . Bu, BSD'nin etkisinin kendi kodunun ötesine uzandığını gösteriyor; basitlik ve teknik sağlamlığa dayalı bir bilişim anlayışını temsil ediyor.
BSD ve GNU/Linux arasındaki farklar nelerdir?
Birçok kişi, her ikisi de açık kaynaklı olduğu ve terminal kullandığı için BSD'yi Linux ile karıştırır, ancak temelde aralarında büyük fark vardır. En büyük fark geliştirme modelindedir: Linux'ta bir tarafta çekirdek, diğer tarafta GNU araçları bulunur; BSD'de ise çekirdek ve temel araçlar tek, bütünleşik bir proje olarak geliştirilir.
Donanım uyumluluğu açısından Linux açık ara önde. BSD'nin desteği daha sınırlı ve bazı dizüstü bilgisayar işlevleri hemen çalışmayabilir. Bununla birlikte, BSD birçok kişi tarafından üstün kabul edilen yapısal istikrar ve ağ yönetimi sunuyor. Geçiş yapmaya istekli olanlar için avantajlar arasında ZFS veya DTrace gibi gelişmiş araçların kullanımı yer alıyor , ancak öğrenme eğrisi daha dik.
Bu sistem ailesinin tamamı, OpenBSD'deki üst düzey güvenlikten günümüz piyasasındaki en popüler cihazların temellerine kadar uzanan çözümler sunarak, hassas mühendisliğin özünü temsil eder ve her zaman sağlamlığı ve teknik verimliliği ana standartları olarak korur.
